Psychotherapie

Psychotherapie gedefinieerd

"Psychotherapie is een behandelingsvorm in de gezondheidszorg waarin men op een consistente en systematische wijze een samenhangend geheel van psychologische middelen (interventies) hanteert, die geworteld zijn binnen een psychologisch wetenschappelijk referentiekader. Ze wordt uitgeoefend door iemand die daartoe is opgeleid, binnen een relatie psychotherapeut - patiënt/cliënt, teneinde psychologische moeilijkheden, conflicten en stoornissen bij de patiënt/cliënt op te heffen of te verminderen en kwaliteit van leven te bevorderen. De patiënt/cliënt kan zijn een individu, maar ook een sociaal systeem (koppel, gezin, groep). Het individu of sociale systeem heeft problemen of klachten waarvoor het hulp zoekt. Deze klachten en problemen hebben betrekking op psychologische, somatische en sociale facetten van zijn functioneren." (Advies Hoge Gezondheidsraad n°7855, 2005, aanvulling cursief)

Psychotherapie dient wetenschappelijk gebaseerd en uitgeoefend te zijn.

Wij sluiten hierbij aan bij de definitie van de American Psychological Association over Evidence Based Practice. Dat is een praktijk die:

  • gestoeld is op integratie van het beste beschikbare onderzoek,
  • beoefend wordt met klinische expertise,
  • aansluit bij de cultuur, de voorkeuren en de karakteristieken van de cliënt (individu of systeem).

Waar er voldoende dubbelblindstudies (Randomized Clinical Trials - RCT) mogelijk en uitgevoerd zijn, dienen die uiteraard als leiddraad te dienen voor de keuze van een therapeutische strategie.

RCT onderzoeken zijn anderzijds niet altijd in voldoende mate uitgevoerd, vaak niet mogelijk door de aard van de te onderzoeken problematiek of door de praktische onhaalbaarheid van grootschalig onderzoek. Ze dekken dus maar gedeeltelijk de problemen waarvoor men therapie zoekt. Ook op RCT onderzoeken gebaseerde therapeutische strategiën zijn niet altijd succesvol en niet altijd toepasbaar, bijvoorbeeld omwille van de uniciteit en complexiteit van de problematieken zoals die bij cliënten in klinische settings voorkomen.

Ook wanneer RCT onderzoek niet voorhanden of toepasbaar is, dient psychotherapie gebaseerd te zijn op een zo grondig mogelijke kennis en toepassing van relevante onderzoeksgegevens, verkregen via wetenschappelijk verantwoorde methoden. De psychotherapeut moet die kennis onderhouden en integreren in zijn praktijk.

Psychotherapie speelt zich af binnen een relatie therapeut - cliënt.

De aard en kwaliteit van deze therapeutische relatie, naast de bekwaamheid van de therapeut om de gepaste interventies te kiezen, zijn enkele van de basisfactoren voor het succes van psychotherapie.

Dit gegeven stelt eisen aan de persoon van de psychotherapeut.

Deze persoonlijke kwaliteiten moeten in een therapieopleiding voldoende aan bod komen, zowel bij de selectie van toekomstige therapeuten als bij hun theoretische en praktische vorming, bijvoorbeeld via eigen leertherapie of supervisie. Dit houdt ook implicaties in voor de duur van een specifieke therapieopleiding. Voor de bij de Koepel aangesloten leden dient die opleiding (na de noodzakelijke vooropleiding en klinische stage) over minstens drie jaar gespreid te zijn.

Het veld van de psychotherapie is in voortdurende evolutie, zowel op het vlak van theoretische kennis en onderzoek als op dat van praktijkvoering. Permanente bijscholing en vorming moet opgenomen worden als een van de vereisten voor het behouden van een erkenning als psychotherapeut.

Psychotherapie veronderstelt respect voor de cliënt.

Ze gebeurt op vraag van de cliënt. Ze bevordert zijn autonomie.

De cliënt is een persoon of personen, geen verzameling van klachten of stoornissen. Het begrijpen en kunnen kaderen van de klachten van de cliënt binnen zijn persoonlijk functioneren, zijn geschiedenis en zijn context (een diagnose) is een voorwaarde om de meest aangewezen therapeutische methodes en interventies te kunnen kiezen, in samenspraak met de cliënt. Het stellen van een diagnose, in de hierboven aangehaalde betekenis, maakt dan ook onlosmakelijk deel uit van het psychotherapeutisch proces.